کار با معلمانی که دغدغهٔ معلمی ندارند

در دوره هاي و كارگاهي هاي آموزشي ضمن خدمت به اين فهم رسيده ام كه كار كردن با معلماني كه دغدغه اصلي انها حرفه معلمي اشان نيست و به هر شكلي مسئوليتها ناشي از اشتغال به اين شغل در حاشيه زندگي انها قرار دارد بي تريد كار سخت و پيچيده اي است. اين افرا د مخصوصاً اگر مسئوليتي هم داشته باشند مانند ترمزي در فرايند رشد حرفه اي ساير معلمان عمل مي كنند. زيرا در انجام وظايف شغلي اشان كوتاهي مي كنند. اين كوتاهي ها زمينه و بافت اجتماعي حرفه معلمي را هم به تلاطم مي اندازد و به مثل چونان وزنه اي بر پاي ديگران عامل كندي حركت و پيشرفت هستند. اين افراد نيازي به ارتقا حرفه اي معلمي خود ندارند يا احساس نيازي به آن نمي كنند يعني به عنوان كسي كه پست معلمي را اشغال كرده اند نيازي به آن نمي بيند كه كيفيت حرفه عمل خود را بهبود ببخشند. چون همانطور كه گفتم در واقع امر معلم نيستند حضورشان در برخي موقعيت ها يك حضور مکانیکی، خالي و بي روح و فاقد انگيره است. بي ميلي انها شرنگ كسالت را به روح و جان بسياري تزريق مي نمايند. خوب است فكر كنيم كه اين وضعيت تا چقدر در جامعه اپيدمي شده است؟ هر چه تعداد اين گونه معلمان بيشتر باشد طرحهاي توسعه اي با مشكل عميق تري روبرو خواهند شد. اين گروه از معلمان در وضعيت امتناع پنهان هستند و اگر هم برنامه ها و طرحهايي را همراهي مي كنند همراهي ظاهري است.

به واقع معلمي نه به آنها منزلت اجتماعي در خوري مي دهد و نه اين كه نياز مادي آنها را به خوبي ارضا مي نمايد. منابع ارضاي اين دو نياز در خارج از فضاي حرفه اي معلمي است. اين دو عامل موجب مي شود براي آنها ، ارتقا حرفه اي دغدغه محوري آنها نباشد و به معلمي به عنوان حرفه نمي نگرند بلكه شغلي است كه گوشه اي از نيازهاي اوليه آنها آنهم با كاستي براورده مي سازد.

البته بايد بگويم كه اين اگر دليل محكمه پسندي براي توجيه حضور بد اخلاقانه حرفه اي برخي همكاران در عرصه تربيت رسمي و عمومي نيست اما از منظر روانشناختي و جامعه شناختي عامل در خور توجهي است. از اين ر و اين وضعيت را بايد به عنوان يك چالش مهم و مانع زير ساختي تحول در نظام تربيت رسمي و عمومي در نظر آورد و براي آن به صورت جدي چاره اي انديشيد. به هر صورت نظام جبران خدمت معلمان ضعف اساسي دارد و این وضعیت و چالش توصیف شده، مستقیم یا غیر مستقیم ناشی از ضعفهای آن است.

نخستین انتشار در کانال تلگرام حکمت تربیت