حذف آزمون‌های پی‌درپی سازوکار فرهنگی می‌خواهد

روشن است كه حذف يك جريان مانند آزمون‌هاي پي در پي (آزمون ورودي به مدارس تيزهوشان نمونه دولتي و برخي مدارس غيردولتي، آزمون‌هاي مؤسسات آزمون پرداز و…) نيازمند ساز و كارهاي فرهنگي خاصي است و اين كار را نمي‌توان صرفاً به روش مكانيكي (فرمايشي / بخشنامه ای ) انجام داد اين جريان ريشه‌دارتر از اين‌هاست كه با يك دستور اداري بتوان آن را رفع كرد. آزمون‌گذاري و آزمون پردازي در نظام آموزشي ما چونان يك «توتم» عمل مي‌كند. «توتم آزمون» بسيار مقدس است آحاد جامعه براي آن احترام بسياري قايل‌اند اين توتم باعث شده است كه يك «سياه چاله آموزشي» در كشور ما شكل بگيرد. سياه چاله‌اي كه تلاشها، افكار، انگيزه‌ها و سرمايه‌ها مادي و معنوي جامعه و نظام آموزشي را به درون خود مي‌كشد و مي‌بلعد و متأسفانه نابود هم مي‌كند. بدتر، آن‌كه نظام آموزشي را از كارآمدي و اثر بخشی دور كرده است.

من تصور مي‌كنم آنچه كه مي‌تواند اين سياه چاله آموزشي و تربيتي را از تب‌ تاب بيندازد و از بين ببرد. گسترش نوعي ايده تفكر مراقبتي در نظام آموزش ابتدايي است زيرا «توتم آزمون» درست در مقابل اين ايده بر ايده تفكر كنترلي و مکانیکی استوار است. به گمانم تفكر مراقبتي در دوره ابتدايي اگر جايگزين اين «تفكر كنترلي» شود مي‌تواند با اين سياه چاله آموزشي مقابله كند. مراد من از تفكر مراقبتي نوعي تفكر اخلاقي است كه بنا دارد از رشد و تعالي كودكان مراقبت كند اين مراقبت در سه وجه تحقق مي‌يابد نخست: مراقبت از مناسبات انساني در فضاي مدرسه؛ دوم مراقبت از كيفيت فرآيند يادگيري در مدرسه و سوم، مراقبت از كيفيت تحقق پيامدهاي يادگيري يا همان كسب شايستگي‌هاي اساسي. با وزيدن نسيم اين تفكر مراقبتي، تفكر كنترلي و مكانيكي اندك اندك به حاشيه رانده مي‌شود و آن سياه چاله آموزشي از بين برود.

نخستین انتشار در کانال تلگرام حکمت تربیت