تربیت مدرسه‌ای و سوژه

خروجی تربیت مدرسه‌ای امروزه از مباحث پر چالش است. این که کارکرد مدرسه چیست جامعه و نظام از مدرسه انتظار چه نوع انسانی را دارد در عمل چه انسانی از مدرسه خارج می شود.‌ پرسش مهمی است. به لحاظ نظری مدرسه جدید هدفش تربیت سوژه است یعنی انسان عامل است. اما این پرسش وقتی در زیست بوم ایران مدرسه ایرانی طرح می شود پاسخها شنیدنی است. چه انسان عاملی(سوژه‌ای) در نظر و عمل برونداد مدرسه است. طبق نظر برخی سوژه سربه‌زیر و سوژه مقاوم از نتایج تربیتی که به مدد تفکرات حکومتی در مدارس دنبال می شود. سوژه سربه‌زیر از تعبیرات دکتر فراستخواه است وی اعتقاد دارد هدف حاکمیت از دنبال کردن منویات سیاسی ایدئولوژیک خود در مدرسه و اصرار بر آن، تربیت سوژه سربه‌زیراست سوژه ای که مطیع و منقاد است و نسبت حقایق اطرافش حساس نیست آنچه از منابع مورد وثوقش دریافت می کند می پذیرد و نسبت به سایر پیام ها بدگمان و نامطمئن است. سوژه مقاوم از تعبیرات دکتر نعمت الله فاضلی است. او معنقد است کارکرد نظام تربیت مدرسه‌ای که هدفش سوژه سربزیر است در واقع سوژه مقاوم است. یعنی در مقام عمل کارکرد مدرسه در زیست بوم سیاسی ایران، سوژه مقاوم است. سوژه‌ای که در مقابل سیل پیام‌های رسمی در مدرسه مقاومت نشان می دهد. پافشاری و ابرام بر دنبال کردن منویات سیاسی ایدئولوژیک حاکمیت در مدرسه و غفلت از اعتلای اخلاقی آنها موجب تربیت این سوژه می شود. سوژه ای که نسبت به پیام‌های مثبت و سازنده مدرسه هم بد گمان است و به راحتی نسبت به پیام های ارسال شده از بیرون از نظام تربیت مدرسه‌ای ‌تمایل نشان می‌دهد. شاید در باره کژکارکردی مدرسه بتوان از سوژه‌ ژله‌ای نیز صحبت کرد. سوژه‌ای که عاملیت درش شکل نگرفته آماده پذیرش هر ظرفی بدون عاملیت و تفکر است. رخدادهای سال ۱۴۰۱ در جامعه ‌و کیفیت حضور دانش آموزان در این جریانها نشان از کارکرد نادرست یا کژکارکردی مدرسه با این رویکرد است.

نخستین انتشار در کانال تلگرام حکمت تربیت