طرحوارهای برای تدریس از دور مبتنی بر امکانات فضای مجازی
این روزها کشور ما با مشکلات مضاعفی دستبهگریبان است. از مهمترین این مشکلات شیوع کروناست. این شرایط، بسیاری از ابعاد زندگی اجتماعی ما را تحت تأثیر خود قرار داده است. مدرسه و کارکرد مدرسه ازجمله اینهاست. مدارس تعطیلشده است، آموزشهای کلاسی تعطیلشده است و این وضعیت نگرانیهای زیادی را برای عموم مردم و خانوادهها بهویژه برانگیخته است. باوجوداین در سطح ملی اقدامات قابلتقدیری برای مقابله با آثار تعطیلی مدارس صورت گرفته است. در سطوح پایینتر ازجمله مدرسه و معلم مؤسسات و نهادهای غیردولتی هم نیز اقدامات قابلتقدیری در حال انجام است. میبینیم که آموزش و یادگیری بهکل تعطیل نشده است.
معلمان ما باوجود مشکلات زیاد نشان دادند که بسیار حرفهای هستند. مراد من از حرفهای بودن سطح تخصص نیست بلکه در اینجا سطح تعهد و مسئولیت حرفهای و پای بندی به ارزشهای اخلاق معلمی است. آنها این روزها متعهدانه به روشهای گوناگون تلاش میکنند تا خلأ تعطیلی مدارس را تا حد ممکن جبران کنند. ازآنجاکه این شرایط پیشبینینشده بود، آمادگی برای مقابله با این چالش آنچنان نیست. متأسفانه زیرساختهای آنچنان مناسب مانند اینترنت پرسرعت، پلتفرمهای آموزشی کلاس درس مجازی توسط مراجع ذیصلاح برای این مواقع در کشور فراهم نشده است. در این وضعیت خلاقیتهای معلمان راهگشای مواجهه با این تعطیلات طولانی است.
در شرایط کنونی که به نظر میرسد مهمترین راهبردهای مقابله با آثار تعطیلی مدارس، بهرهگیری از ظرفیت فضای مجازی است؛ باید بهرهگیری از این فضا بهگونهای باشد که مشکل فقدان تعامل را اندکی کاهش دهد و درعینحال از ظرفیتهای فضای مجازی که فناوریهای اطلاعات و ارتباطات (فاوا) برای ما فراهم کرده است بهره برد.
افزون بر این نظامهای آموزشی در آینده ناچارند که از این ظرفیتها بهره گیرند بیتفاوتی نسبت به این ظرفیتهایی که فاوا برای نظامهای آموزشی فراهم کرده است، خسارتهای بزرگی برای جامعه به همراه خواهد داشت. به نظر میرسد نظام آموزشی ما به سمت تلفیق موقعیتهای مجازی و واقعی یاددهی یادگیری پیش خواهد رفت و لذا معلمان نیاز دارند که شایستگیهای لازم را برای این جریان کسب نمایند.
موقعیتهای یادگیری در فضای مجازی و بهاصطلاح عام تدریس از دور با موقعیتهای یادگیری حضوری و واقعی تفاوتهای جدی و مهمی باهم دارند. برای ایجاد موقعیتهای یاددهی یادگیری ثمربخش و غنی لازم است این تفاوتها را در نظر داشت.
تجربههای معلمان در این ایام نشان میدهد که معلمان به اشکال و روشهای مختلفی موقعیتهای یاددهی یادگیری را سامان دادهاند. نکتهای که در اینجا باید موردتوجه قرار گیرد. این است که همچنان که در موقعیتهای واقعی یاددهی یادگیری نظمی درونی باید بر جریان یاددهی یادگیری حکم باشد در این موقعیتهای یاددهی یادگیری که بر بستر فضای مجازی رخ میدهد نیز چنین نظمی و نظاممندی باید وجود داشته باشد؛ یعنی لازم است برای آن طرحواره یاددهی یادگیری فراهم شود. به دلیل نو بودن این تجربه و نداشتن آمادگیهای حرفهای برای مدیریت این موقعیتها، تجربههای گزارششده از این دوران نشان از وجود برخی بینظمیها دارد.
در این یادداشت کوتاه تلاش شده است طرحواره یاددهی یادگیری برای این منظور صورتبندی و پیشنهاد شود. برای آگاهی از این طرحواره یادداشت فوق را مطالعه نمایید.
نخستین انتشار در کانال تلگرام حکمت تربیت
یادداشتهای مرتبط
همهٔ «مدرسه و برنامهٔ درسی» ←
رشد کمّی مقالات علمی و آفتهای آن
در سالهای اخیر در کشور ما تحولات مثبتی در تولید علم و انتشار مقالات علمی رخ داده است . توسعه کمی دانشگاه ها و افزایش دانشجویان به ویژه…
تربیت مدرسهای و سوژه سر به هوا
خروجی تربیت مدرسهای امروزه از مباحث پر چالش در جوامع مختلف است. این که کارکرد مدرسه چیست ؟ جامعه و نظام از مدرسه انتظار چه نوع انسانی را…
من را بزن اما بخند
در سفر پزوهشي ام به استان مركزي( اراك و محلات) گفت و گويي با دانش آموزان دو كلاس داشتم. درفرازي از اين گفت وگو، بحث به سمت روابط…