بحران هویت در پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش
در کرسی ترویجی اخیری( 4/11/96) که من در پژوهشگاه برگزار کردم. بر این ایده تاکید کردم که پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش دچار بحران هویت است. علت اصلی این بحران هویت هم تعارض ساختاری کارکردی است . در واقع ساختارهای سنتی پژوهش حاکم بر پژوهش و پژوهشگاه به گونه ای است که اجازه تحقق اهدافش که کمک به حل مسایل و تصمیم سازی است را از او تا حد زیادی سلب کرده است. در واقع ساختار های سنتی مدیریت ، طراحی و اجرای پژوهش مانع تحقق رسالت پژوهشگاه شده است.در انجا بر این تاکید کردم که راهکار برون رفت از این بحران تغییر یا کوچ پارادیمی پژوهش به سمت فلسفه عملی پژوهش و ایجاد زیرساخت های فکری و نظری متناسب با ایت پارادایم و در نتیجه در مسیر تحقق ماموریت پژوهشگاه است. هم چنین به تبع تغییر این زیر ساختهای نظری، ایجاد ساختار سازمانی مناسب برای چابکسازی پژوهشگاه در راستای توسعه توانایی واکنش سریع و بهنگام به نیاز های اطلاعاتی و پژوهشی تصمیم گیرندگان و سیاست گذاران نظام تربیت رسمی و عمومی است.
از این رو و در راستای تحلیل فوق ، يكي از راهبردهاي مهم و در خور توجه به جهت ايفاي نقش حياتي پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش و مواجهه با بحران هويت آن در شرايط كنوني، افزايش توان و سرعت پاسخگويي پژوهشگاه به نيازهاي اطلاعاتي تصميمگيرندگان و سیاست گذاران، از طریق طراحی ،اجرا و ارائه گزارشهايي علمي و پژوهشي بهنگام است. تا به تصميمسازي در بدنه وزارت آموزش و پرورش كمك و ياري رساند.این کار خطای تصمیم گیری های حساس تصمیم گیرندگان و سیاست گذاران را کم کرده و به تبع آن نیز هزینه سازمانی را کاهش می دهد
چابكسازي پژوهشگاه و حركت به سوي شيوههاي متناسب براي ايفاي بهینه، موثر تر و کارآمد تر اين نقش از ضروريات است. راهکاری كه به تحقق راهبرد فوق كمك ميكند؛ همانا توسعه و گسترش پژوهشهاي سريع است. تجربه چند دهه اخير نشان داده است كه ساختارهاي پژوهشي موجود به دليل روند كند و افتادن در جريان اداری بروكراتيك( به عنوان علت تشدید کننده)، ناتوان از پاسخگويي بهنگام به برخي مسايل برآمده از موقعيت و روئيدني (Emergent) است. بنابراين بهطور جدّ پژوهشگاه بايد راهكار کاربرد پژوهشهاي سريع را به عنوان يك آلترناتيو نجاتبخش از بحران در دستور كار خود قرار دهد.
پژوهشهاي سريع در عين حال كه ماهيت پژوهشی دارند اما به دليل دُوري از اشكال رسمي و مألوف پژوهش، زمانبري آنها را نداشته و قادرند نيازهاي اطلاعاتي تصميمگيرندگان را براي تصميمگيري برآورده سازند در عين حال كه چهارچوب منطقي و روند يك پژوهش را دارا هستند.دکتر طلایی( 1393، به صورت یادداشت اداری ارسال شده از طریق ایمیل) برخي از پژوهشهايي را كه در اين چهارچوب قرار ميگيرند به شرح زیر فهرست کرده است:
- گستره پژوهی Scoping Reviews
- مطالعات ارزیابانه سریع Rapid evidence assessments
- فراتحلیل و سنتز پژوهی Research synthesis & Meta-analytical reviews
- تحلیل نظاممند همه جانبه Full systematic reviews
- و…
بی تردید اشکال دیگر پژوهشهای سریع قابل صورت بندی و عرضه هستند که باید روی آنها اندیشید و طراحی کرد. توسعه دیدگاه های فلسفی و متدولوژی این امکان را فراهم کرده است و چشم اندازهای نوینی را بر روی ما گشوده است. برای مثال نوعی از این طرحهای سریع در پژوهشگاه، در سالهای گذشته با عنوان ارزشیابی سریع کتاب های درسی تجربه شده است. بازخوردهای دریافت شده از بهره بردارِ این طرحهای ارزشیابی از سودمندی آن حکایت داشته است. در مجموع اين اشکال فهرست شده، که عموماً( بجز گونه فراتحلیل) ماهيت كيفي داشته و در قالب روشهاي پژوهش كيفي قابل اجرا هستند. آنها ميتوانند در يك بازه زماني كوتاه طراحي، تصويب و اجرا شوند. البته اين كار مستلزم آن است كه ساختارها و روندهای اداري مناسب براي آنها تعريف و اجرايي شود و ساختارها و روندهاي گذشته مورد بازنگري و بازسازي قرار گيرند.
نخستین انتشار در کانال تلگرام حکمت تربیت
یادداشتهای مرتبط
همهٔ «سیاستگذاری آموزشی» ←
در حاشیهٔ نقدهای اخیر به نظام تربیت رسمی
نقد های اخیر دکتر رنانی و دکتر روحانی ریاست محترم جمهور به نظام تربیت رسمی و عمومی (آموزش و پرورش) هر دو ناظر به کژکارکردی این نظام است…
وقتی وزیر میگوید راهی برای مقابله نیست
جناب آقای دکتر بطحایی وزیر آموزش و پرورش در همایش تجلیل از مولفان کتاب های درسی که روز سه شنبه هفته گذشته برگزار شد گفتند که راهی مشخص…
دو ریشهٔ مشکلات تربیت رسمی و عمومی؛ درون و بیرون
به باورمن بنیاد مشکلات اصلی ما درتربیت رسمی وعمومی یکی در درون است ویکی دربیرون . انکه دردرون است قوت وقدرت نیروی انسانی است منظورم فقدان نیروی تربیت…